Houthis and Saudi Arabia conflict : യെമനിൽനിന്ന് വളർന്നുവന്ന ഹൂതി വിമതർ ഇന്ന് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സുരക്ഷാ സാഹചര്യത്തിൽ നിർണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്ന ശക്തിയാണ്. സൗദി അറേബ്യയുമായുള്ള ദീർഘകാല സംഘർഷവും ചെങ്കടലിലെ കപ്പൽഗതാഗതത്തിന് നേരെയുള്ള ഭീഷണികളും ഇവരെ അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാക്കി. ആരാണ് ഹൂതികൾ? എന്തുകൊണ്ടാണ് സൗദിയെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്? ഇറാനുമായുള്ള ബന്ധമെന്താണ്? പതിറ്റാണ്ടുകളായി തുടരുന്ന സംഘർഷത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം പരിശോധിക്കാം.

ആരാണ് ഹൂതികൾ?

യെമനിലെ സയ്യിദി ഷിയാ മുസ്‌ലിം വിഭാഗത്തിൽനിന്ന് വളർന്നുവന്ന രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക പ്രസ്ഥാനമാണ് ഹൂതികൾ. ഇവർ ‘അൻസാർ അല്ലാഹ്’ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. 1990-കളിൽ വടക്കൻ യെമനിൽ മതപരവും സാംസ്കാരികവുമായ പുനരുജ്ജീവന പ്രസ്ഥാനമായാണ് സംഘടന ശ്രദ്ധ നേടിയത്. പിന്നീട് രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടങ്ങൾ സായുധ സംഘർഷങ്ങളിലേക്ക് മാറി.

ഹുസൈൻ ബദറുദ്ദീൻ അൽ ഹൂതിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വളർന്ന പ്രസ്ഥാനത്തിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷമാണ് ‘ഹൂതികൾ’ എന്ന പേര് വ്യാപകമായത്. പിന്നീട് സഹോദരനായ അബ്ദുൽ മാലിക് അൽ ഹൂതി സംഘടനയുടെ നേതൃത്വം ഏറ്റെടുത്തു.

യെമൻ സർക്കാരുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലുകളിലൂടെ ശക്തി വർധിപ്പിച്ച ഹൂതികൾ, 2014ൽ തലസ്ഥാനമായ സനായുടെ നിയന്ത്രണം പിടിച്ചെടുത്തതോടെ രാജ്യത്തെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക ശക്തിയായി മാറി.

സൗദിയുമായുള്ള ശത്രുതയ്ക്ക് പിന്നിലെന്ത്?

യെമനിൽ ഹൂതികളുടെ സ്വാധീനം വർധിച്ചത് സൗദി അറേബ്യയുടെ സുരക്ഷാ ആശങ്കകൾക്ക് കാരണമായി. ഇറാനുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ഹൂതികൾ അയൽരാജ്യത്ത് കൂടുതൽ ശക്തി നേടുന്നത് തങ്ങളുടെ അതിർത്തി സുരക്ഷയ്ക്കും പ്രാദേശിക താൽപര്യങ്ങൾക്കും ഭീഷണിയാണെന്നാണ് സൗദിയുടെ വിലയിരുത്തൽ.

2015 മാർച്ചിൽ സൗദിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യസേന ഹൂതികൾക്കെതിരെ സൈനിക നടപടി ആരംഭിച്ചു. യെമനിലെ അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമുള്ള സർക്കാരിനെ വീണ്ടും അധികാരത്തിലെത്തിക്കുകയായിരുന്നു പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.

എന്നാൽ യുദ്ധം വർഷങ്ങളോളം നീണ്ടു. ഇതിന് പിന്നാലെ ഹൂതികൾ മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും ഉപയോഗിച്ച് സൗദിയിലെ വിവിധ കേന്ദ്രങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തി. ഇതോടെ ഇരുപക്ഷവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം കൂടുതൽ രൂക്ഷമായി.

ഇറാനുമായുള്ള ബന്ധം എന്താണ്?

ഹൂതികളുടെ സൈനിക ശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഇറാന്റെ പിന്തുണ പ്രധാനമാണെന്നാണ് വിവിധ രാജ്യാന്തര റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ആയുധങ്ങൾ, മിസൈൽ സാങ്കേതികവിദ്യ, ഡ്രോൺ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സഹായം ഇറാൻ നൽകിയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.

എന്നാൽ ഹൂതികളുടെ എല്ലാ തീരുമാനങ്ങളും ഇറാൻ നേരിട്ട് നിയന്ത്രിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പിച്ച് പറയാനാവില്ല. യെമനിലെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളും പ്രാദേശിക അധികാരമത്സരങ്ങളും ഹൂതികളുടെ സ്വന്തം ലക്ഷ്യങ്ങളും സംഘർഷത്തിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

സൗദി അറേബ്യയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ദീർഘകാല പ്രാദേശിക മത്സരം യെമൻ സംഘർഷത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ചെങ്കടലും ബാബുൽ മന്ദബും എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനമാണ്?

ആഗോള വ്യാപാരത്തിനും എണ്ണ-വാതക ഗതാഗതത്തിനും നിർണായകമായ പാതയാണ് ചെങ്കടൽ. ചെങ്കടലിനെ ഏദൻ ഉൾക്കടലുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ബാബുൽ മന്ദബ് കടലിടുക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽഗതാഗതത്തിലെ തന്ത്രപ്രധാന കേന്ദ്രവുമാണ്.

ഈ മേഖലയിലെ കപ്പൽഗതാഗതത്തിന് ഭീഷണിയുണ്ടാകുന്നത് എണ്ണക്കയറ്റുമതിയെയും ആഗോള വ്യാപാരത്തെയും ബാധിക്കാം. കപ്പലുകൾക്ക് മറ്റ് പാതകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടിവന്നാൽ യാത്രാസമയവും ഗതാഗതച്ചെലവും വർധിക്കാം.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ ചെങ്കടലിലെ സുരക്ഷാ സാഹചര്യം സൗദി അറേബ്യയ്ക്കു മാത്രമല്ല, ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കും പ്രധാനമാണ്.

ഗാസ യുദ്ധം സംഘർഷം വ്യാപിപ്പിച്ചോ?

2023 ഒക്ടോബറിൽ ഗാസ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം പലസ്തീൻ ജനതയ്ക്ക് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ച് ഹൂതികൾ ഇസ്രയേലിനെതിരെയും ചെങ്കടലിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ചില കപ്പലുകൾക്കെതിരെയും ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തി.

ഇതിന് പിന്നാലെ അമേരിക്കയും ബ്രിട്ടനും ഹൂതി നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള കേന്ദ്രങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ട് സൈനിക നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചു. ഇതോടെ യെമനിലെ ആഭ്യന്തര സംഘർഷം പശ്ചിമേഷ്യയിലെ വിശാലമായ സുരക്ഷാ പ്രതിസന്ധിയുടെ ഭാഗമായി മാറി.

ഇറാൻ, സൗദി അറേബ്യ, അമേരിക്ക, ഇസ്രയേൽ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുടെ താൽപര്യങ്ങളും സുരക്ഷാ ആശങ്കകളും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമാണുള്ളത്.

യുദ്ധത്തിന്റെ വില നൽകുന്നത് സാധാരണക്കാർ

വർഷങ്ങളായി തുടരുന്ന യെമൻ സംഘർഷം സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതത്തെ ഗുരുതരമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭക്ഷ്യക്ഷാമം, കുടിയൊഴിപ്പിക്കൽ, ആരോഗ്യസേവനങ്ങളുടെ അപര്യാപ്തത, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ തകർച്ച എന്നിവ രാജ്യത്തെ മാനുഷിക പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാക്കി.

ഹൂതികളും എതിർസേനകളും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലുകൾക്കും പ്രാദേശിക ശക്തികളുടെ ഇടപെടലുകൾക്കും പുറമെ സമാധാനശ്രമങ്ങളും നിർണായകമാണ്. സംഘർഷം നീണ്ടുപോകുന്നത് യെമന്റെ പുനർനിർമാണത്തെയും ജനങ്ങളുടെ ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നു.

എണ്ണസമ്പത്താണോ അധികാരമാണോ ലക്ഷ്യം?

ഹൂതികളുടെ നീക്കങ്ങളെ എണ്ണസമ്പത്ത് കൈവശപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമമായി മാത്രം കാണാനാവില്ല. യെമനിലെ അധികാരം, രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം, അതിർത്തി സുരക്ഷ, പ്രാദേശിക ശക്തികളുടെ മത്സരം, ചെങ്കടലിലെ തന്ത്രപ്രധാനമായ കപ്പൽഗതാഗത പാതകൾ എന്നിവയെല്ലാം സംഘർഷത്തിൽ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

സൗദിയുടെ സുരക്ഷാ താൽപര്യങ്ങളും ഇറാനുമായുള്ള ബന്ധവും ഗാസ യുദ്ധത്തിനുശേഷമുള്ള പ്രാദേശിക സാഹചര്യങ്ങളും ഈ പ്രതിസന്ധിയെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കുന്നു.

യെമനിലെ ആഭ്യന്തര അധികാരപ്പോരാട്ടമായി തുടങ്ങിയ സംഘർഷം ഇന്ന് പശ്ചിമേഷ്യയുടെ സുരക്ഷയെയും ആഗോള വ്യാപാരത്തെയും എണ്ണവിപണിയെയും സ്വാധീനിക്കുന്ന തലത്തിലേക്ക് വളർന്നിരിക്കുകയാണ്. സമാധാനശ്രമങ്ങൾ വിജയിക്കുമോ, അതോ സംഘർഷം കൂടുതൽ വ്യാപിക്കുമോ എന്നതാണ് മേഖലയിലെ പ്രധാന ആശങ്ക.